İşten çıkanları da SGK'ya bildirin!

Mali müşavirlik yapan bir okuyucumuz, SGK tarafından Ağustos 2008 ayı içinde çıkarılan “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği”ne göre “10 günlük süre dolmadan aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ise ayrıca sigortalı işten ayrılış bildirgesi verilmez” hükmüne göre 7 sigortalının işten çıkış bildirgesini SGK’ya bildirmemiş.

Söz konusu yönetmelikte 1 Ağustos 2009 tarihinden geçerli olarak değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliğe göre, işçi çıkışlarının 10 gün içinde herhangi bir şarta bağlı olmaksızın kesin olarak SGK’ya verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Anılan değişiklik 20 Ağustos 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.

Okuyucumuz öncelikle bu değişikliğin geriye yürüyüp yürümeyeceğini soruyor. İkinci olarak da süresi geçen işten ayrılış bildirgesinin verilmesi halinde veya vermemesi halinde ceza tutarının değişip değişmeyeceğini...

Son günlerin sosyal güvenlik uygulamalarının en önemli konularının başında işten çıkışların, yasanın öngördüğü sürede verilmemesinden doğan idari para cezaları geliyor.

İNTERNETTEN ‘İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ’ VERİLİYOR

Bilindiği üzere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile birlikte işverenler sadece işe aldıkları işçilerin bildirimini değil, işten çıkardıkları işçilerinde çıkış bildirimlerini SGK’ya bildirmek durumundadırlar.

İşe giren işçilerin bildirimi “işe giriş bildirgesi” doldurularak internet ortamından verilmektedir. Genel kural olarak işçilerin çalışmaya başlamadan en az bir gün önceden işe giriş bildiriminin yapılması yasal bir zorunluluktur. Bunun birkaç istisnası vardır. Şöyle ki;

*  İlk defa işçi çalıştırmaya başlayan işverenler ilk ay aldıkları işçileri, işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde SGK’ya bildirebilirler. Örneğin: 1 Mayıs 2010 tarihinde ilk defa tescil edilip işçi çalıştıran işveren Mayıs ayı içinde aldığı işçilerin tamamını en geç 1 Haziran 2010 tarihine kadar bildirebilir.

* İkinci olarak yurt dışına sefer yapan taşıma araçlarına alınan işçilerin de bir ay içinde bildirim süresi bulunmaktadır.

* Üçüncü ve önemli bir diğer istisna ise inşaat, tarım ve balıkçılık işyerlerine alınan işçilerin aynı gün bildirilmesi halinde ceza uygulanmayacaktır.

5 ASGARİ ÜCRET CEZA

Peki bu süreleri geçiren işverenlere ne tür cezalar uygulanır? Eğer işveren süresi geçtiği halde kurum fark etmeden kendisi bildirim yaparsa işçi başına bir asgari ücret idari para cezası alır.

İşveren kendiliğinden bildirmeyip, kurum gerek denetim elemanları veya başka bir yolla tespit yaparsa, işçi başı ceza tutarı 2 asgari ücrete çıkar. Ayrıca, bir yıl içinde ikinci, üçüncü kez sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilirse ceza tutarı kişi başına 5 asgari ücret olduğu gibi bir yıl süreyle 5 puanlık prim indiriminden de yararlanamaz.

Görüldüğü üzere sigortasız işçi çalıştırmak büyük bir risk taşıyor. Ben yakalanmam demeyin. Yakalanınca gerçekten canınız yanar.

ÇIKIŞI BİLDİRMEYEN DE CEZA ÖDEMEK ZORUNDA

Buraya kadar işe girişlerin yasal sürede nasıl yapılacağını ve gecikme halinde ne tür müeyyidelerle karşılaşacağımızı anlatmaya çalıştık. Okuyucumuzun da başına gelen ve birçok işverenin geç fark ettiği 2008 yılında başlayan uygulama ise, işçi çıkışlarının ne zaman ve nasıl yapılacağı konusudur.

İşçi çıkışlarının da belirli bir kural çerçevesinde “işten ayrılış bildirgesi” ile SGK’ya yapılması esastır. Buna göre, işverenlerin, ister kendileri çıkarmış olsunlar isterse de işçi çıkmış olsun işten ayrılan her işçi için ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde SGK’ya “işten ayrılış bildirgesi”ni vermeleri zorunludur.

10 gün geçtikten sonra verilen bildirgeler için veya verilmeyenler için doğrudan asgari ücretin bir katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı işverenin kendiliğinden vermesi veya kurum tarafından fark edilmesi halinde değişmez.

Bu konu, esas olarak 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte 1 Ağustos 2009 tarihinden itibaren istisnasız uygulamaya girmiştir. Bunun sebebi ise işverenlerin çokça şikayet ettikleri bir uygulamanın bu tarihte hayata geçmesidir.

BÜROKRASİ KALDIRILDI

Anılan tarihe kadar işçi alan veya çıkaran işverenler, bildirimleri sadece SGK’ya yapmıyorlardı. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına F-1 ve F-2 formu, çalışma Bölge Müdürlüğüne iş yeri bildirgesi, İş-Kur’a ise işten ayrılma bildirgesi veriyorlardı.

Söz konusu bildirimlerin tamamı 1 Ağustos 2009 tarihinden itibaren kaldırıldı ve sadece SGK’ya yapılması yeterli hale geldi. Bakanlık, Bölge Müdürlüğü ve İş-Kur işveren ve işçi bilgilerini SGK’dan temin etmeye başladılar. Bu şekilde işverenler de aynı tür bilgileri aynı bakanlığın değişik kurum ve kuruluşlarına tekrar tekrar vermekten kurtulmuş oldular.

Sağlıkçılar, sorularına bu zirvede cevap arıyor

Sosyal Güvenlik Müfet-tişleri Derneği ve Tiem Eğitim Danışmanlık tarafından organize edilen “SUT VE SÖZLEŞMELER IŞIĞINDA, ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARININ SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ZİRVESİ” 8 Haziran 2010 Salı günü İstanbul’da gerçekleştirilecek.

Hastaneler, Tıp Merkezleri, Dal Merkezleri, Diyaliz Merkezleri ve Optik Firmalarının yaşadığı sorunlar, Yeni Sözleşme, Sağlık Uygulama Tebliği ve daha birçok konu bu zirvede ele alınacaktır.

Zirve’ de yarım gün genel sunum, öğle yemeği ve saat 14:00-16:00 arasında A Salonu HASTANELER, B Salonu TIP, DAL VE DİYALİZ MERKEZLERİ, C Salonu OPTİK FİRMALARI’na özel sorunların konuşulacağı ve uzmanların bu sorunlar ile ilgili soruları cevaplayacağı paralel oturumlar gerçekleştirilecektir.

Daha önceden http://zirve.tiem.com.tr/zirve-oncesi-mail.html adresinde belirttiğimiz mail adreslerine atılacak soruların tümü çapraz oturumlarda cevaplandırılacaktır.

Konuşmacılar: Ankara; HASAN ÇAĞIL, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürü ve İlgili Daire Başkanları, İstanbul: Sosyal Güvenlik İl Müdürü Mustafa KURUCA, Cibali Sağlık Sosyal Güvenlik Merkez Müdürü Yaşar RÜZGAR, Cibali Sağlık Sosyal Güvenlik Merkez Müdür Yardımcısı Tayfun KAYA. Cibali Fatura İnceleme Hekimleri ve Cibali Optik Fatura İnceleme Ekibi tarafından tüm konular ele alınacak olup Hastane, Tıp Merkezleri, Dal Merkezleri, Diyaliz Merkezleri ve Optik Firmaları’nın karşılaşabilecekleri sorunlar ile ilgili cevaplar bulacaktır.

Şerif AKCAN

Türkiye Gazetesi

Yeni yorum ekle