Bilanço Dipnotları

BİLANÇO DİPNOTLARI

Bilanço Dipnotları, işletmelerin dönem bilançolarının ilgililer tarafından daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için ilave ek bilgileri içeren notlarıdır.

Böylece, bilanço dipnotlarında yapılan açıklamalarla bir bütünlük sağlanmış olmaktadır.

Mali Tablolar Dipnotları ve açıklamaları ile bir bütünlük oluşturur. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde 30 adet bilanço dipnotu belirlenmiştir. Ancak, bilançonun ekine konulacak bu açıklamalar 29 nolu dipnotla görüldüğü üzere; bu adetle sınırlı olmayıp, varsa bunların dışındaki ek bilgilerde dipnot olarak eklenmelidir.

Bilanço dipnotları, düzenlenirken, işletmeler 30 adet dipnottan kendilerini ilgilendiren dipnotların numaralarını da belirterek tebliğdeki sıra dahilinde yazmalıdırlar.

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğine göre, standart bilançolar geçmiş dönemlerle mukayeseli olarak düzenlendiğinden, dipnot açıklamalarının da aynı şekilde hazırlanması gerekmektedir.

A)Türkiye  Serbest  Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Birliği tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standardı  Mali Tablolar dipnotlarına yer verilmiş ve bunların düzeltmeleri öngörülmüştür.

Ayrıca Mali Tabloların dünyadaki uygulaması dipnotların her gün biraz daha önem kazandığını ve Mali Tabloların ayrılmaz bir unsuru olduğunu görüyoruz.

GELİR TABLOSU DİPNOTLARI

Gelir Tablosu Dipnotları, işletmelerin dönem Gelir Tablosu ile ilgili bilgilerin, ilgililer tarafından daha iyi anlaşılabilmesi için ilave ek bilgilerdir.

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde 13 adet Gelir Tablosu Dipnotları öngörülmüştür.

işletmeler bu dipnotlardan kendilerini ilgilendiren dipnotların numaralarını da belirterek tebliğdeki sıra dahilinde yazmalıdırlar.

İşletmeler Gelir Tablolarını geçmiş dönemlerle mukayeseli olarak düzenlediklerinden, dipnotlardaki bilgilerle karşılaştırılabilir şekilde yazılmasıdır.

3- DİPNOTLARIN DENETİME ETKİLERİ

İşletmelerin dönem Bilanço ve Gelir Tabloları ile ilgili dipnotlar, bilanço ve gelir tablosu ilgili ek açıklamaları içerdiğinden, denetimde bu bilgilerden büyük ölçüde istifade etme gereği vardır.

Bilindiği üzere; Denetim, işletmelerin iktisadi faaliyet ve olaylarla ilgili iddiaların önceden saptanmış ölçülere uygunluk derecesini araştırmak ve sonuçları ilgililere bildirmek amacıyla tarafsızca kanıt toplayan ve bu kanıtları değerlendiren sistematik bir çalışma sürecidir.

Bu tanımda görüldüğü üzere, denetimde işletmenin belirli bir sistem, düzen ve mevzuat çerçevesinde kayıtlara aldığı iktisadi faaliyet ve olaylar tarafsız ve deneyimli kimseler tarafından incelenmekte ve değerlemeye tabi tutulmaktadır.

Bu arada yapılan denetim çalışmaları sırasında her türlü denetim teknikleri, kanıt ve belgeler toplanmakta, bu arada Temel Mali Tablolarındaki dipnot açıklamalarından istifade edilmektedir.

Gerek sürekli denetimde, gerekse tanı tasdik kapsamında yapılan denetimlerde dipnotlardaki açıklamalar ve bilgiler denetçiye bazı konuları derinlemesine inceleme ve araştırma imkanı vermektedir.

Hatta Çağdaş denetim uygulamasında denetim raporlarında dipnotlarla ilgili açıklamalar ve bilgiler ayrıntılı ve nedenleri ile birlikte raporlanmaktadır.

Örneğin; Bilanço dipnotlarından 17 nolu stok değerleme yöntemi ile ilgili dipnotta ek bilgiler varsa bunun üzerine gidilmeli, stok yöntem değişikliğinin nedenleri araştırmalı bu değişikliğin vergi matrahını ne ölçüde etkilediği ve bu işlemi yapmaya yönelten nedenler nelerdir ortaya çıkartılmalıdır.

Yapılan tespitlerin  Denetim ve Tasdik Raporların aktarılması sağlanmalıdır.

Keza, Gelir Tablosu dipnotlarında yapılan açıklamalardan denetimde istifade edilmeli, dipnotta verilen bilgilerin derinlemesine araştırılması yapılarak, vergi matrahına etkileri tespit edilerek, denetim ve tasdik raporlarına sonuçlar aktarılmalıdır.

Örneğin; Gelir Tablosu Dipnotlarından 8 nolu dipnotta görüldüğü üzere;

Amortisman hesaplama yöntemlerinde yapılan değişiklikle ilgili bilgiler araştırılmalı,  işletmenin  hızlandırılmış  amortisman ayırma  yönteminden vazgeçerek, normal amortisman yöntemini seçmiş olmasının nedenleri araştırılmalı ve dönem matrahını ne şekilde etkilediği, işletmenin bu yola neden gittiği tespit edilerek denetim ve tasdik raporlarına yazılmalıdır.

Gerek Bilanço, gerekse Gelir Tablosu ile ilgili dipnot açıklamaları denetçiye büyük bilgileri içeren ve o konuda derinlemesine araştırma ve inceleme, kanıt ve belge toplama imkanı sağlayan çok önemli bilgilerdir.

Bu bilgiler sayesinde denetçi, denetim faaliyetlerini daha sağlıklı bir düzeye getirme imkanı bulur.

Sonuç olarak, Denetim ve Tasdik işlemlerin de Dipnotlar denetçinin istifinde edeceği değerlemeye ve araştırmaya tabi tutacağı konuları içeren bilgiler olarak değerlendirilmesi ve buradan elde edilen bilgilerin ve sonuçlarının denetim ve tasdik raporlarına aktarılması gerekir.

SMMM Staj Ders Notları: 

Yeni yorum ekle